Công dụng của nồi chiên không dầu không chỉ nằm ở món khoai chiên quen thuộc: máy dùng khí nóng tuần hoàn để nướng, quay, rã đông, hâm nóng và sấy khô, thay cho ngâm ngập dầu. Biết cách tận dụng, bạn còn dùng nồi để rang hạt, sấy thảo mộc, làm bánh cỡ nhỏ, món chiên có thể giảm tới 90% chất béo so với chiên ngập dầu.
Mua nồi chiên không dầu về, chiên vài mẻ khoai rồi cất vào góc tủ. Cảnh này quen với khá nhiều gia đình, đơn giản vì họ nghĩ nồi chỉ làm được mỗi món đó. Thực tế thì rộng hơn nhiều. Một chiếc nồi có thể chiên, nướng, quay, rã đông, hâm nóng, sấy khô, làm bánh, thậm chí khử mùi cho căn bếp. Cái khó không phải là nồi làm được gì, mà là bạn có biết để tận dụng hay không.
Bài viết này của Góc Bếp Thông Minh gom đủ công dụng của nồi chiên không dầu thành bốn nhóm: nhóm nấu nướng cốt lõi dùng hằng ngày, những công dụng bất ngờ ít người tận dụng, các lợi ích cho sức khỏe và lối sống, cùng những hạn chế và lưu ý nên biết trước khi giao hẳn bữa ăn cho thiết bị này.
Mục lục
Top 4 công dụng của nồi chiên không dầu
Bốn công dụng dưới đây là phần việc nồi làm tốt và bạn sẽ dùng gần như mỗi ngày: chiên – nướng – quay, rã đông, hâm nóng và sấy khô. Tất cả chạy trên cùng một nguyên lý, đó là luồng khí nóng thổi tuần hoàn quanh thực phẩm thay cho việc ngâm ngập dầu.
| Công dụng | Nhiệt độ tham khảo | Thời gian tham khảo |
|---|---|---|
| Chiên – nướng – quay | 160–200°C | 15–25 phút |
| Hâm nóng đồ ăn | 150–180°C | 3–5 phút |
| Rã đông thực phẩm | 50–80°C | 5–10 phút (tùy độ dày) |
| Sấy khô hoa quả | 60–80°C | nhiều giờ |
Các mốc trong bảng chỉ mang tính tham khảo, bạn nên căn theo hướng dẫn của từng máy.
Chiên, nướng và quay thực phẩm
Đây là công dụng chính, cũng là lý do phần lớn người dùng xuống tiền mua nồi. Khí nóng tuần hoàn tốc độ cao làm thực phẩm vàng giòn bên ngoài mà vẫn giữ độ ẩm bên trong, chỉ cần phết một lớp dầu mỏng hoặc không cần dầu.
So với chiên ngập dầu, cách này giảm được phần lớn lượng dầu mỡ trong món ăn. Philips, hãng phát minh ra nồi chiên không dầu, công bố công nghệ của họ giảm tới 90% chất béo với thịt gà và heo, còn nhiều nguồn khác ghi mức giảm khoảng 70–80% tùy món.
Cánh gà, đùi gà, khoai tây, sườn nướng, cá, rau củ đều hợp với nồi. Ngay cả món nhiều dầu như gà rán, bạn vẫn có được lớp vỏ giòn mà không phải đứng canh chảo dầu văng bỏng tay. Muốn lên thực đơn nhanh hơn, danh sách món ngon từ nồi chiên không dầu sẽ gợi ý cụ thể từng món.
Rã đông thực phẩm nhanh chóng
Nồi chiên không dầu rã đông thịt cá nhanh hơn cách để tan đá tự nhiên ngoài nhiệt độ phòng. Bạn đặt thực phẩm vào nồi, chọn mức nhiệt thấp khoảng 50–80°C, luồng khí ấm sẽ làm tan đá đều hơn, thường mất vài phút đến chừng 10 phút tùy độ dày miếng thịt.
Điều cần nhớ là giữ nhiệt thật thấp. Để nóng quá, mép thực phẩm chín tái trong khi bên trong vẫn còn đông cứng. Cách rã đông bằng nồi chiên không dầu đúng chuẩn cho từng loại thịt cá sẽ tránh được lỗi này.
Hâm nóng đồ ăn siêu tốc
Nồi chiên không dầu hâm đồ ăn thừa nhanh mà vẫn giữ được độ giòn, đây là chỗ nó hơn hẳn lò vi sóng. Lò vi sóng làm nóng phần nước bên trong nên đồ chiên rán, pizza hay bánh mì thường bị mềm ỉu. Luồng khí nóng của nồi chiên thì làm lớp vỏ giòn trở lại. Mức hâm phổ biến rơi vào 150–180°C trong khoảng 3–5 phút.
Chỉ vài phút, phần gà rán hôm qua hay ổ bánh mì để tủ lạnh sẽ giòn rụm gần như mới. Nếu bạn còn băn khoăn nồi chiên không dầu có hâm nóng được không, câu trả lời là có, và làm khá tốt với đồ khô, đồ chiên.
Sấy khô hoa quả và thực phẩm
Ở mức nhiệt thấp và thời gian dài, nồi chiên không dầu sấy được mít, chuối, khoai lang, khô gà, khô bò ngay tại nhà, chủ động hẳn về vệ sinh. Đây là công dụng nhiều người bỏ quên.
Nói thật thì sấy khá tốn thời gian. Một mẻ hoa quả có thể mất nhiều giờ ở nhiệt độ thấp, kéo theo lượng điện tiêu thụ không nhỏ. Nhà nào sấy thường xuyên với số lượng lớn thì một chiếc máy sấy chuyên dụng vẫn hợp hơn. Còn thỉnh thoảng làm vài mẻ trà detox hay hoa quả sấy chơi, nồi chiên không dầu là đủ dùng.
5 công dụng “bất ngờ” khác của nồi chiên không dầu
Ngoài nấu ăn, nồi chiên không dầu còn vài việc ít người nghĩ tới nhưng dùng khá đã tay. Năm mẹo dưới đây giúp bạn khai thác thiết bị đã mua thay vì để nó nằm im trên kệ.
“Luộc” trứng không cần nước
Bạn có thể làm chín trứng bằng khí nóng mà chẳng cần đun một giọt nước nào. Đặt trứng vào nồi, để mức nhiệt vừa phải, tham khảo khoảng 120–150°C trong 10–17 phút tùy độ chín mong muốn, xong ngâm ngay vào nước lạnh cho dễ bóc vỏ.
Gọi là “luộc” cho dễ hình dung thôi, chứ thực chất trứng chín nhờ khí nóng chứ không nhờ nước. Cách này tiện khi cần làm nhiều trứng một lúc mà không phải canh nồi nước sôi trên bếp.
Rang các loại hạt chín đều
Lạc, hạt điều, hạt hướng dương và nhiều loại hạt khác đều rang được trong nồi, màu lên vàng đều mà không phải đứng đảo tay liên tục như rang chảo. Khí nóng bao quanh làm hạt chín đều các mặt.
Mẹo nhỏ: trải hạt thành một lớp vừa phải và ngó chừng giữa mẻ, vì hạt chuyển từ vàng sang cháy khét khá nhanh.
Sấy thảo mộc và gia vị
Hành lá, ngò rí, sả hay ớt mua nhiều dùng không hết, thay vì bỏ đi thì đem sấy khô để dành. Nồi chiên không dầu ở mức nhiệt thấp làm khô thảo mộc mà vẫn giữ được mùi, sấy xong cất vào lọ dùng dần.
Đây là cách tận dụng đồ thừa khá hay cho những nhà hay đi chợ nhiều nhưng nấu không kịp.
Khử mùi ẩm mốc và tạo hương cho bếp
Vài lát vỏ cam, vỏ chanh hay một thanh quế sấy nhẹ trong nồi sẽ tỏa mùi thơm tự nhiên, làm dịu cảm giác ẩm mốc trong bếp. Đây chỉ là mẹo phụ, không phải công dụng chính, nhưng tận dụng được những lúc nồi đang rảnh.
Nhớ để nhiệt thấp và canh chừng cho nguyên liệu khỏi cháy khét, không thì lại phản tác dụng.
Chế biến món bánh đa dạng
Chưa sắm lò nướng chuyên dụng, bạn vẫn làm được bánh bông lan, bánh quy hay bánh mì cỡ nhỏ bằng nồi chiên không dầu. Nhiệt nóng tuần hoàn giúp bánh chín và lên màu khá ổn với mẻ nhỏ.
Hạn chế nằm ở dung tích. Lòng nồi có giới hạn nên khuôn bánh phải nhỏ, khó làm mẻ lớn hay bánh nhiều tầng. Với nhu cầu làm bánh cơ bản cho gia đình, đây vẫn là lựa chọn tiết kiệm.
Lợi ích cho sức khỏe và lối sống
Ngoài chuyện nấu được nhiều món, nồi chiên không dầu còn mang lại vài lợi ích thiết thực cho sức khỏe và nếp sinh hoạt trong bếp. Rõ nhất là ba thứ: ăn ít dầu mỡ hơn, đỡ tốn thời gian công sức, và giữ bếp sạch hơn.
Giảm dầu mỡ, tốt hơn cho sức khỏe
Vì chỉ cần rất ít dầu hoặc không dầu, món ăn từ nồi chiên không dầu chứa ít chất béo hơn so với chiên ngập dầu, nhờ đó giảm lượng calo nạp vào. Với người đang kiểm soát cân nặng hoặc phải hạn chế dầu mỡ vì tim mạch, mỡ máu, đây là điểm cộng đáng kể.
Riêng chuyện acrylamide thì nên hiểu cho đúng thay vì tin theo lời quảng cáo. Acrylamide là chất hình thành khi nấu thực phẩm giàu tinh bột ở nhiệt cao, và bị xếp vào nhóm “có thể gây ung thư”.
Một số nghiên cứu ghi nhận chiên bằng khí nóng giảm được acrylamide so với chiên ngập dầu, mức giảm dao động từ khoảng 30% tới 90% tùy loại thực phẩm. Nhưng thứ quyết định là nhiệt độ chứ không phải bản thân chiếc nồi. Để nhiệt quá cao với đồ giàu tinh bột, thực phẩm vẫn sinh acrylamide, thậm chí vài nghiên cứu gần đây còn thấy nồi chiên tạo ra nhiều acrylamide hơn khi chạy ở nhiệt rất nóng.
Nói gọn lại, nồi chiên không dầu không phải bùa hộ mệnh chống bệnh. Muốn nhìn đủ cả mặt rủi ro, bạn nên đọc thêm về tác hại của nồi chiên không dầu.
Tiết kiệm thời gian và công sức
Nồi chiên không dầu giúp bạn nhàn tay hẳn. Không phải đứng canh chảo, không lo dầu bắn, chỉ cần cho thực phẩm vào, cài nhiệt độ và hẹn giờ rồi đi làm việc khác. Hết giờ, nhiều máy tự ngắt.
Với người đi làm bận rộn, kiểu “cài rồi quên” này tiết kiệm được kha khá thời gian mỗi bữa.
Giữ bếp sạch, ít mùi và an toàn hơn
Không chiên ngập dầu nên nồi hạn chế hẳn cảnh dầu văng khắp mặt bếp và mùi dầu ám lên quần áo, rèm cửa. Dọn dẹp sau bữa cũng nhẹ nhàng hơn nhiều.
Về an toàn, nhiều model gắn rơ le nhiệt và cảm biến tự ngắt khi đạt nhiệt hoặc khi bạn kéo khay ra, giúp giảm rủi ro cháy khét. Cơ chế này nằm ở phần cấu tạo nồi chiên không dầu.
Còn một điểm đáng giá về tiền bạc mà Góc Bếp Thông Minh hay nhắc khi tư vấn cho bếp nhỏ: một chiếc nồi có thể gánh phần việc của lò nướng và một phần của lò vi sóng, nâng cấp bếp mà không phải mua thêm mấy thiết bị. Nếu đang phân vân giữa các món, bài nên mua lò nướng hay nồi chiên không dầu sẽ giúp bạn cân nhắc.
Những hạn chế và lưu ý khi sử dụng nồi chiên không dầu
Nồi chiên không dầu tiện thật, nhưng không phải việc gì cũng hợp, và dùng sai cách thì vừa hại máy vừa hại món ăn.
Những hạn chế cần biết
Vài hạn chế thực tế của nồi chiên không dầu:
- Giá thành: dải giá dao động khoảng 1–10 triệu đồng tùy dung tích và thương hiệu, model càng nhiều chức năng càng đắt.
- Dung tích giới hạn: mỗi mẻ nấu được lượng vừa phải, khó phục vụ một bữa tiệc đông người trong một lần.
- Chiếm diện tích: thân nồi khá cồng kềnh, cần một chỗ đặt cố định trên mặt bếp.
- Nấu lâu hơn chiên dầu: cùng một món, chiên bằng khí nóng thường mất nhiều thời gian hơn chiên ngập dầu.
- Không thay được mọi cách nấu: món chiên ngập dầu kiểu nem rán bột ướt, hay món nhiều nước như canh, hầm, thì nồi chiên chịu.
Muốn cân cả hai mặt cho kỹ trước khi mua, bạn xem thêm phần ưu nhược điểm của nồi chiên không dầu.
Lưu ý khi sử dụng nồi chiên không dầu
Vài lưu ý giúp nồi bền và món ăn ngon hơn:
- Phần lớn máy giới hạn nhiệt ở khoảng 200°C. Với thực phẩm giàu tinh bột, tránh để quá lâu ở mức trên 180°C để hạn chế sinh acrylamide.
- Vệ sinh khay và giỏ chiên thường xuyên, tránh cặn dầu mỡ tích tụ cháy khét làm ám mùi và giảm tuổi thọ máy. Cách vệ sinh nồi chiên không dầu đúng sẽ giữ máy bền.
- Lật hoặc xóc thực phẩm giữa chừng cho chín đều các mặt. Mấy mẹo cách sử dụng nồi chiên không dầu cơ bản này giúp món lên màu đẹp hơn.
Chọn dung tích phù hợp
Chọn đúng dung tích quyết định phần lớn việc bạn có chịu dùng nồi thường xuyên hay không. Gợi ý theo số người trong nhà:
- Dưới 5 lít: hợp với 2–3 người, mỗi mẻ chiên được khoảng 0,8 kg thực phẩm.
- 5–10 lít: hợp gia đình 4–7 người, nấu được gà nguyên con cỡ vừa.
- Trên 10 lít: dành cho nhà từ 7 người trở lên hoặc hay nấu nhiều món cùng lúc.
Chi tiết cách chọn kích thước nồi chiên không dầu theo nhu cầu và túi tiền sẽ giúp bạn không mua thừa hay mua thiếu.
Công dụng của nồi chiên không dầu vượt xa việc chiên khoai. Từ chiên – nướng – quay, rã đông, hâm nóng, sấy khô, cho tới những mẹo bất ngờ như rang hạt hay khử mùi bếp. Kèm theo đó là các lợi ích thật về sức khỏe, thời gian và sự gọn gàng cho căn bếp. Nồi hợp với gia đình muốn nấu nhanh, ăn ít dầu mỡ và ngại dọn dẹp, miễn là bạn nhớ những hạn chế của nó và chọn đúng dung tích ngay từ đầu.
